|
Marokkaanse jongeren meer last van emotionele problemen dan Turkse |
 |
 |
 |
 Aan de hand van 4 presentaties worden de psychologische problemen van allochtone meiden en de rol van cultuur belicht. Het publiek dat afgekomen is op het congres in Utrechct bestaat voornamelijk uit leerkrachten en professionals uit de sociaal maatschappelijke sector. Gonneke Stevens, universitair docent aan de Universiteit Utrecht, trapt de middag af.
Zij heeft onderzoek gedaan naar risicofactoren voor emotionele en gedragsproblemen onder allochtone meisjes. Uit het onderzoek blijkt onder meer dat er een discrepantie bestaat in het gedrag van Marokkaanse en Turkse jongeren thuis en buiten. Allochtone jongeren hebben vaak te maken met verschillende normen voor sociaal wenselijk gedrag. Thuis zijn de normen en waarden anders dan buiten de deur. Verder wijst Stevens' onderzoek uit dat de perceptie over wat nu precies een gedragsprobleem is, verschilt. Wat bijvoorbeeld een Nederlandse leerkracht als problematisch ervaart, hoeft niet per se ook zo te zijn. Marokkaanse jongeren hebben bovendien meer last van emotionele problemen dan hun Turkse leeftijdgenoten.
Migratieproces
Opvallend in het onderzoek is verder Stevens' vaststelling dat religie de jongeren weinig houvast biedt. Zeker onder allochtone meisjes werkt religie averechts. Ze leidt vaak tot conflicten tussen kind en ouder. Dit terwijl de meisjes aangeven dat ze hun thuissituatie bijzonder belangrijk vinden. Genoeg redenen om depressief te worden, zou je denken.
Maar aan de basis van deze moeilijkheden ligt feitelijk het migratieproces waarmee het gezin te maken heeft gekregen, zegt Stevens. De migratie heeft geleid tot een minderheidspositie in de nieuwe samenleving wat tot stress binnen het gezin kan leiden. Daarnaast speelt de culturele achtergrond een belangrijke rol in het ongemak van de allochtone meiden. Een Marokkaanse dame uit het publiek reageert verbaasd op Stevens' verhaal: 'Ik vind het raar dat de jeugd van tegenwoordig hier last van heeft. In mijn tijd speelden zulke dingen niet.' De tijden zijn veranderd, antwoordt Stevens, en 'we hebben met een andere generatie te maken'.
Seksualiteit
Een ander heikel punt onder allochtone jongeren gaat om het onderwerp seksualiteit. Met een select groepje jongeren heeft Fadma Bouchataoui onder leiding van Paul Poortvliet onderzoek gedaan naar seksualiteit en het zelfbeeld van meisjes in relatie tot cultuur en religie. Opmerkelijk in het onderzoek is het gegeven dat hoewel de meisjes over seksualiteit praten, ze zeggen zelf geen seksuele ervaring te hebben gehad. Ze refereren naar een vriendin of een nichtje die iets heeft meegemaakt en vertellen in extenso de belevenissen na. De onderzoekers concluderen dat er nog een groot schaamtegevoel bestaat onder deze groep waardoor openlijk praten over de eigen ervaring een taboe blijft. Met de ouders praten over seksualiteit is helemaal not done geven de meiden in het onderzoek aan.
Wanneer ouders over seksualiteit zouden praten, dan zou dat immers een soort impliciete goedkeuring kunnen betekenen aan het hebben van seks voor het huwelijk terwijl maagd blijven tot het huwelijk juist iets is dat gepredikt wordt door de ouders. Omdat er een taboe heerst op dit onderwerp kunnen meisjes makkelijk slachtoffer worden van seksuele dwang en ze kunnen soa’s oplopen. Ongewenste zwangerschappen komen onder deze meiden steeds vaker voor. Terwijl Surinaamse en Aniliaanse meisjes meestal de baby houden, kunnen Turkse of Marokkaanse meisjes het kind vaak niet houden en zien zij zich gedwongen om te kiezen voor een abortus.
Vooral de moslimmeiden blijken slachtoffer van de dubbele moraal die bestaat binnen de moslimcultuur. Daar waar het stoer wordt gevonden dat een jongen met zoveel mogelijk meisjes naar bed gaat, wordt een meisje snel als hoer gezien als ze verschillende sekspartners heeft. Conclusie van het onderzoek van Bouchataoui is dat moslimmeisjes over het algemeen bijzonder kwetsbaar en chantabel zijn. Kwetsbaar omdat het schort aan voorlichting, chantabel omdat ze leven in een roddelcultuur.
Eerwraak
En als je over de tong gaat, ligt eerwraak op de loer. In een masculiene cultuur waar de eer van mannen samenhangt met de kuisheid van vrouwen hoeft er maar weinig te gebeuren of je wordt slachtoffer van eergerelateerde geweld. Iety Joris, projectleider eergerelateerde geweld bij de organisaties de Kompaan en De Bocht geeft tekst en uitleg over het culturele fenomeen. Niet alleen meisjes zijn slachtoffer van eerwraak, ook jongens, vertelt Joris. Verder bestaat er verschil tussen eergerelateerd of huiselijk geweld. Bij het eerste is de eer van de familie in het geding, bij het laatste niet. Alleen al het dragen van blote kleding kan aanleiding voor eerwraak zijn. Eerwraak wordt overigens pas als een uiterste middel gezien.
Praatcultuur
Gedragsproblemen, emotionele instabiliteit en conflictsituaties kunnen uiteindelijk leiden tot suïcidaal gedrag. Marion Ferber, projectleider SuNa (suïcide nazorg) GGD Den Haag, vertelt dat zelfmoord vaak als ongeluk geregistreerd wordt, als een auto-ongeluk bijvoorbeeld. Er bestaat een dunne scheidslijn tussen zelfbeschadiging en zelfmoord, constateert Ferber. Jaarlijks worden er in Nederland ongeveer 100.000 suïcidepogingen gedaan. Hoe kun je voorkomen dat iemand zelfmoord pleegt? Ferber is van mening dat in gesprek blijven en aandacht geven belangrijk is om depressie jongeren te steunen. Het wegzetten van het probleem als iets van voorbijgaande aard, er niet over praten of het veroordelen als een uitvloeisel van cultuur, zijn niet de manieren om iemand te helpen, zegt Ferber.
Aan het eind van de middag als er veel thema's de revue zijn gepasseerd en uitgediept, vraagt een Belgische dame uit de zaal zich toch nog af: 'Ik heb vandaag een culturele invulling gemist. Wij in het Westen hebben vooral een praatcultuur. Er zijn culturen waar er niet gepraat wordt. Hoe kun je daarmee omgaan?'
Bron: Wereldjournalisten
 |
RSS feed Commentaar
